ସୀମିତ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାଗୀଦାରୀ (LLP) କ‘ଣ?:-
ସୀମିତ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାଗୀଦାରୀ (Limited Liability Partnership – LLP) ହେଉଛି ଏକ ସାମୂହିକ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗତ ସତ୍ତା। ଭାରତରେ ଏହା ସୀମିତ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାଗୀଦାରୀ ଅଧିନିୟମ, ୨୦୦୮ (Limited Liability Partnership Act, 2008) ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଓ ପରିଚାଳିତ। ଏହା ଏକ ମିଶ୍ରିତ ବ୍ୟବସାୟ ଢାଞ୍ଚା ଯାହା ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଭାଗୀଦାରୀ ଏବଂ ଏକ ଘରୋଇ ସୀମିତ କମ୍ପାନୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ।
ଠିକ କମ୍ପାନୀ ପରି, LLP ହେଉଛି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗତ ସତ୍ତା ଏବଂ ଏହାର ଅନନ୍ତକାଳୀନ ଉତ୍ତରାଧିକାର (perpetual succession) ଅଛି; ଅର୍ଥାତ୍ କୌଣସି ଭାଗୀଦାରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ଜାରି ରହେ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଭାଗୀଦାରମାନଙ୍କର ସୀମିତ ଦାୟିତ୍ୱ (limited liability)। ଜଣେ ଭାଗୀଦାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ LLP ରେ ତାଙ୍କର ସହମତ ଯୋଗଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟବସାୟର ଋଣ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱରୁ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ସୀମିତ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାଗୀଦାରୀ ବା LLP ରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୁଇଜଣ ଭାଗୀଦାର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଓ ସର୍ବାଧିକ କୌଣସି ପ୍ରତିରୋଧ ନାହି ।
LLPର ସୁବିଧା (Advantages) :-
- ସୀମିତ ଦାୟିତ୍ୱ: ଭାଗୀଦାରମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ସଂସ୍ଥାର ଋଣ ଏବଂ କ୍ଷତିରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।
- ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗତ ସତ୍ତା: LLP ନିଜ ନାମରେ ସମ୍ପତ୍ତି ରଖିପାରେ, ଚୁକ୍ତି କରିପାରେ, ମୋକଦ୍ଦମା କରିପାରେ ଏବଂ ନିଜ ନାମରେ ମୋକଦ୍ଦମାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ।
- ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରାଧିକାର: ଭାଗୀଦାରମାନଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସତ୍ତ୍ୱେ ବ୍ୟବସାୟ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରହେ।
- କମ୍ ସରକାରୀ ଭାର (Low Compliance Burden): ଏକ ଘରୋଇ ସୀମିତ କମ୍ପାନୀ ତୁଳନାରେ, LLP ର ଆଇନଗତ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକତା ସରଳ ଅଟେ।
- ସର୍ବନିମ୍ନ ପୁଞ୍ଜିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ: ଏକ LLP ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସର୍ବନିମ୍ନ ପୁଞ୍ଜି ଯୋଗଦାନ ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
LLPର ଅସୁବିଧା (Disadvantages) :-
- ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହରେ ଅସୁବିଧା: କମ୍ପାନୀମାନେ ଅଂଶଧନ (shares) ଜାରି କରିପାରୁଥିବା ବେଳେ, LLP ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ସହଜରେ ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ କରିପାରେ ନାହିଁ।
- ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପଞ୍ଜୀକରଣ: ପାରମ୍ପରିକ ଭାଗୀଦାରୀ ତୁଳନାରେ, LLP କୁ କମ୍ପାନୀ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର୍ (RoC) ରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
- ନିୟମ ଭଙ୍ଗକଲେ କଠୋର ଦଣ୍ଡ: ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବାର୍ଷିକ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଦାଖଲ ନ କଲେ, ଦୈନିକ ଭିତ୍ତିରେ ବହୁତ ଅଧିକ ଜୋରିମାନା ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ।
- କରଧାର୍ଯ୍ୟ (Taxation): LLP ର ଲାଭ ଉପରେ ଏକ ସ୍ଥିର ହାରରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୦%) ଟିକସ ଲାଗୁ ହୁଏ, ଯାହା ଅଣପଞ୍ଜୀକୃତ ସଂସ୍ଥାର ଭାଗୀଦାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କମ୍ ସ୍ଲାବ୍ ହାର ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ।
LLP କୁ କିପରି ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବେ (Registration Process):-
LLP ର ସମଗ୍ର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କର୍ପୋରେଟ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MCA) ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନଲାଇନ୍ରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ।
- DSC ଏବଂ DPIN/DPIN ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ: ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାଗୀଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଦସ୍ତଖତ ପ୍ରମାଣପତ୍ର (DSC) ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାଗୀଦାର ପରିଚୟ ସଂଖ୍ୟା (DPIN) ଆବଶ୍ୟକ।
- ନାମ ସଂରକ୍ଷଣ (Name Reservation): MCA ପୋର୍ଟାଲରେ RUN-LLP ଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରି LLP ନାମ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରନ୍ତୁ। ନାମ ଶେଷରେ ‘LLP’ ଲେଖାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
- ସମାବେଶନ ପାଇଁ ଆବେଦନ : ନାମ ଅନୁମୋଦିତ ହେବା ପରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ଦସ୍ତାବିଜ (Form for incorporation of Limited Liability Partnership) ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଫର୍ମକୁ RoC ନିକଟରେ ଦାଖଲ କରାଯାଏ।
- ସମାବେଶନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଗ୍ରହଣ: ସଫଳ ଯାଞ୍ଚ ପରେ, RoC ସମାବେଶନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର (Certificate of Incorporation) ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ LLP ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୁଏ।
- LLP ରାଜିନାମା ଦାଖଲ: ସମାବେଶନର ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଭାଗୀଦାରମାନେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ LLP ରାଜିନାମା (judicial stamp paper ରେ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହିତ ଫର୍ମ ୩ ବ୍ୟବହାର କରି RoC ନିକଟରେ ଏହାର ବିବରଣୀ ଦାଖଲ କରନ୍ତି।
